ЭКСПЕРЫМЕНТАЛЬНАЯ ПРАВЕРКА ЭФЕКТЫЎНАСЦІ МЕТОДЫКІ ВЫВУЧЭННЯ ДЗЕЯСЛОВА Ў ПАЧАТКОВЫХ КЛАСАХ..21 (Белоруссия)

СодержаниеУВОДЗІНЫ………………………………………………………………..3
ГЛАВА 1. ТЭАРЭТЫЧНЫ АГЛЯД МЕТАДАЛОГІІ ВЫКЛАДАННЯ ТЭМЫ "ДЗЕЯСЛОЎ" У ПАЧАТКОВАЙ ШКОЛЕ………………………….5
1.1. Месца работы над вывучэннем дзеяслова ў агульнай структуры навучання беларускай мове ў пачатковых класах……………………………5
1.2. Сістэма і паслядоўнасць працы над вывучэннем дзеяслова ў пачатковых класах………………………………………………………………8
1.3. Асноўныя этапы вывучэння дзеяслова ў ІV класе………………13

ГЛАВА 2. ЭКСПЕРЫМЕНТАЛЬНАЯ ПРАВЕРКА ЭФЕКТЫЎНАСЦІ МЕТОДЫКІ ВЫВУЧЭННЯ ДЗЕЯСЛОВА Ў ПАЧАТКОВЫХ КЛАСАХ..21
2.1. Апісанне правядзення дыягнастыруючага эксперымента..……..21
2.2. Прымяненне методыкі вывучэння дзеяслова і правядзенне кантрольнага эксперымента……………………………………………………23
ЗАКЛЮЧЭННЕ………………………………………………………….26
СПІС ВЫКАРЫСТАНЫХ КРЫНІЦ…………………………………..28
ДАДАТАК.
ДАДАТАК 1
План-канспект урока па тэме "Дзеяслоў як часціна мовы"
ДАДАТАК 2
План-канспект урока па тэме "Спражэнні дзеяслова"
Введение
Навучанне мове як уладкаванай сістэме і сродку, які забяспечвае працэс мыслення і камунікацыі, мае на ўвазе асэнсаванне фунцыянальна значымых, семантычна напоўненых моўных адзінак і іх кампанентаў. Важна дапамагчы вучням зразумець як і для чаго той ці іншы тып, падтып, від моўных адзінак функцыянуе ў паведамленнях, як гэтыя адзінкі фарміруюцца, якую канструктвўна-граматычную і сэнсава-стылістычную ролю яны выконваюць у тэксце, як уключаюцца ў кантэкст звязнага маўлення.
Такое навучанне марфалогіі адпавядае патрабаванням прынцыпу адзінства формы, значэння і функцыі, на чым акцэнтуецца ўвага ў час вывучэння марфалагічных фактаў.
Змест сістэматычнага курса марфалогіі вызначаецца ў дзяржаўных праграмах для ўстаноў, якія забяспечваюць атрыманне агульнай сярэдняй адукацыі з беларускай і рускай мовамі навучання, я ўяўляе сукупнасць асноўных звестак па марфалогіі, якія даюць дастаткова поўнае ўяўленне пра граматычны лад беларускай мовы ў цэлым.
Школьны вопыт і спадчына, пакінутая вядучымі метадыстамі, паказваюць, што цяжкасці ў працэсе засваення тэмы "Дзеяслоў" у пачатковых класах узнікаюць у выніку фармальных адносінаў да навучання.
У час вывучэння школьнікі:
- знаёмяцца ў апісальнай форме з граматычным ладам беларускай мовы;
- засвойваюць (тэарэтычна і практычна) найважнейшыя граматычныя правілы пра змяненне слоў, спалучэнне іх у словазлучэнні і сказы і ўжыванне ў тэкстах;
- прыводзяць у сістэму і асэнсоўваюць з граматычнага пункту гледжання вядомыя ім з папярэдняга маўленчага і вучэбнага вопыту шматлікія і разрозненныя факты мовы;
- практыкуюцца ў прымяненні вывучаных граматычных правілаў і звестак у вусным і пісьмовым маўленні і ў час засваення арфаграфічных і пунктуацыйных правілаў.
Актуальнасць тэмы дадзенай работы ("Арганізацыя работы па вывучэнню дзеяслова") заключаецца ў значнасці больш глыбокай распрацоўкі метадалагічнай працы над вывучэннем марфалагічных асаблівасцяў у пачатковых класах.
Мэта работы - даследаванне аспектаў арганізацыі работы па вывучэнню дзеяслова ў пачатковых класах.
Задачы работы:
" Вывучыць методалагічную літаратуру па тэме даследавання;
" Разгледзець сістэму і паслядоўнасць працы над вывучэннем дзеяслова ў пачатковых класах;
" Вызначыць асноўныя этапы вывучэння дзеяслова ў ІV класе;
" Распрацаваць сістэму ўрокаў па вывучэнні дзеяслова для ІV класа.
Гіпотэза: прымяненне прапанаванай методыкі вывучэння дзеяслова ў пачатковых класах дазваляе значна ўдасканаліць уменне вучняў вызначаць асабовыя канчаткі дзеясловаў.
Аб'ект даследавання: арганізацыя работы па вывучэнню дзеяслова ў пачатковых класах.
Прадмет даследавання: вучні ІV "Б" класа сярэдняй агульнаадукацыйнай школы №1 г.Кіраўска.
Список литературы1. Бадзевіч, З. Цяжкія пытанні марфемнай структуры дзеяслова /З.Бадзевіч //Роднае слова. - 2000. - №9. - С. 33-35.
2. Баранава, Н. Хто хоча стаць выдатнікам? Гульня па тэме "Дзеяслоў"/Н.Баранава //Роднае слова. - 2006. - №1. - С. 44-45.
3. Букоўская, Р. Сістэматызацыя і абагульненне ведаў па тэме "Дзеяслоў". Урок мовы ў 6 класе./Р.Букоўская //Роднае слова. - 1999. - №8. - С. 111 - 114.
4. Былінская, Л. Урок-семінар па тэме "Дзеяслоў" /Л.Былінская// Роднае слова. - 2007. - №9. - С. 36-38.
5. Варановіч, З.Б. Методыка выкладання беларускай мовы: Вучэб. Дапам для філал. фак. ун-таў. /З.Б.Варановіч. - Мн.: Універсітэцкае, - 1985. - 151 с.
6. Васюковіч, Л. Структура навучальнага тэксту школьнага падручніка па беларускай мове/Л.Васюковіч// Роднае слова, - 2007, - №1, - С. 46-47.
7. Васюковіч, Л.С., Яленскі, М.Г. Методыка выкладання беларускай мовы ў сярэдняй школе: Практыкум: Вучэбны дапаможнік. /Л.С.Васюковіч, М.Г.Яленскі. - Мн.: Універсітэцкае, 1999. - 176 с.
8. Гамеза, Л. Узбагачэнне слоўнікавага запасу школьнікаў пры вывучэнні дзеяслова /Л.Гамеза//Роднае слова. - 2003. - №5. - С.60-64.
9. Курсавыя працы па беларускай мове: Вучэбны дапаможнік для філал. факультэтаў пед ін-таў/ Л.А.Акаловіч, Э.Д.Блінава, Н.В.Гаўрош і інш.- Мн.: Выш.шк., 1990. - 159 с.
10. Лаўрэль, Я.М., Новікава, Т.Р., Язерская, С.А. Вывучэнне марфалогіі ў школе. - Мн., - 1991. - 342 с.
11. Лісун, М. "З якіх крыніцаў чысціня такая?" Абагульняльныя заняткі па тэме "Дзеяслоў" (на матэрыяле твораў М.Танка) /М.Лісун// Роднае слова. - 2000. - №4. - С. 43 - 44.
12. Новікава, Т.Р. Вывучэнне трывання дзеяслова /Т.Р.Новікава// Нар. асвета, - 1985. - №6. - С. 29 - 33.
13. Новікава Т.Р. Вывучэнне ладу дзеяслова // Нар. асвета, - 1985. - №12. - С. 27 - 31.
14. Навумчык М. Абагульняльныя ўрокі па марфалогіі ў форме тэстаў/М.Навумчык// Роднае слова, - 2001, - №7, - С.75.
15. Русак, В. Да чаргавання гукаў у дзеяслове: лінгвістычныя заданні /В.Русак// Беларуская мова і літаратура ў школе. - 1988. - №8. - С. 50-80.
16. Саматыя, І. Функцыянальная накіраванасць навучання марфалогіі/І.Саматыя//Беларуская мова і літаратура ў школе. - 1991, - №4, - С.25.
17. Сцяцко, П. Нарматыўнасць трывальна-часавых формаў дзеяслова /П.Сцяцко// Роднае слова, - 1992. - №11. - С. 43-46.
18. Усовіч, Г.П. Агляд ведаў па тэме "Дзеяслоў" у 6 класе /Г.П.усовіч//Беларуская мова і літаратура. - 2001. - №4. - С. 82-87.
19. Шкілёнак, В. Пытанне граматычнай стылістыкі пры вывучэнні ладоў дзеяслова ў 6 класе/В.Шкілёнак //Роднае слова, - 2000. - №9. - С. 68-70.
20. Шуба, П.П. Лекцыі па беларускай марфалогіі. /П.П.Шуба. - Мн.: Выдавецтва БДУ, - 1975. - 279 с.